Derneğimiz

Derneğimiz

İzmir Multipl Skleroz Derneği, -İMSD- 1988 yılında Multipl Skleroz'lu hasta ve yakınları, gönüllüler, konuya ilgi duyan doktor, psikolog, hemşire, sosyal hizmet uzmanları, hukukçular ve diğer ilgili kişilerce kurulmuştur

Yazının devamı
Anasayfa Geri Dön

Geleneksel Tedaviler

Günümüzde Multipl Skleroz (MS)’u tamamen iyileştiren bir tedavi bulunmamaktadır, ancak hastalığın ilerlemesini durduran ya da yavaşlatan ilaçlar vardır. MS'te tedavi esas olarak 5 basamakta özetlenebilir:

  1. Atak tedavisi
  2. Koruyucu (immunmodülatör tedavi) tedavi
  3. Semptomatik (belirtileri giderici) tedavi
  4. Fizyoterapi
  5. Tamamlayıcı ve alternatif tedavi

Atak tedavisi:

Sadece, MS atağı ile başvuran hastalara uygulanır. Ortaya çıkan atağı sonlandırmak ve hastayı tam olarak iyileştirmek amacıyla yüksek doz kortikosteroidler kullanılır. Tedavi süresi 3-10 gün arasında değişir. Damar içine 1000 mg metil prednizolon (PrednolÒ) uygulanır. Tedaviye yanıt ve atak şiddetine göre izleyen dönemde tekrarlanabilir. Bazı protokollerde ağızdan alınan kortizon tedavisi de kullanılmaktadır. Hastalara bu tedavinin doktorunun bilgisi dahilinde yapılması gerektiği ısrarla anlatılmalıdır.

Koruyucu (İmmunmodülatör) tedavi:

Relaps ve remisyonlar ile giden MS tedavisinde yararlı etkileri kanıtlanmış olan belli başlı immunmodülatör tedaviler, interferon beta preperatları (IFN beta 1a ve 1b), glatiramer asetat, natalizumab, fingolimod,teriflunomid, dimetil fumarat içeren ilaçlar bulunmaktadır. Bu ilaçların hiç biri hastalığı ortadan kaldırmaya yönelik değildir ancak hastalığın gidişatı üzerine olumlu etkileri vardır. Günümüze kadar yapılmış çok sayıda çalışma ile bu tedavilerin atak sayısı ve beyin MR tetkikinde saptanan MS lezyonlarını azalttığı kanıtlanmıştır.

İnterferonlar, vücudumuzda bulunan doğal proteinlerdir ve viral enfeksiyonlara karşı vücudumuzu korurlar. Interferon betanın bu nedenle, santral sinir sisteminde harabiyete neden olan enflamasyonu azalttığı düşünülmektedir. Glatiramer asetatın ise bağışıklık sistemi hücrelerine bağlanarak, miyelin harabiyetini önlediği düşünülmektedir.

MS tanı kriterlerine göre kesin relaps ve remisyonlarla giden MS (RRMS) tanısı alan hastaların uygun bir immunmodülatör ile tedaviye başlamaları gerekmektedir. Yapılan çalışmalar ile tüm interferonların ve glatiramer asetatın benzer etkinliği olduğu gösterilmiştir. Hastalığın erken döneminde bağışıklık yanıtı oldukça belirgindir, MR tetkikinde aktif lezyonlar ve klinik olarak ataklar sık görülür. İlerleyen dönemde ise daha az sayıda atak görülmektedir. Ancak süreç, sinir sisteminde dejeneratif değişikliklere yol açmaktadır ve hastalığa bağlı özürlülük gelişmektedir. Bu nedenle MS tedavisine erken dönemde, en etkin olacak şekilde ve en uygun tedavi seçeneği ile başlanması gerekmektedir.  

Hastalığın kişiden kişiye çok farklı şekillerde ortaya çıkması, özürlülük ve klinik gidişatın farklılığı, hastalığın tedavisini kişiselleştirmektedir. Kontrollü çalışmaların sonuçlarına göre seçilen bu tedavilerin yararı bu nedenle hastadan hastaya değişmektedir.

Birinci basamak tedavide, hastalığın erken döneminde kullanılması önerilen koruyucu tedaviler yer almaktadır. Birinci basamak tedaviler ile ciddi yan etkilerin ortaya çıkması, hastalığın ilerlemesi, özürlülük ve atak sayısında artış gözlenmesi halinde ikinci basamak tedavilere geçilmelidir.

Çok sayıda interferon ve glatiramer asetat MS tedavisinde araştırılmıştır. Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından onaylanmış olan 4 adet birinci basamak tedavi yer almaktadır. Bu tedaviler aşağıda özetlenmiştir:

  1. İnterferon ß-1a (Avonex®): Bu haftada bir kez intramüsküler (kas içine) uygulanan bir enjeksiyon tedavisidir.
  2. İnterferon ß-1a (Rebif®):
  3. İnterferon ß-1b (Betaferon®):
  4. Glatiramer asetat (Copaxone®):

İnterferon ve glatiramer asetatın ortak yan etkileri arasında, enjeksiyon yeri yan etkileri ve grip benzeri yan etkiler yer almaktadır. Enjeksiyon yerinde, kızarıklık, ağrı, hassasiyet, şişlik, kaşıntı görülebilir. Bu enjeksiyon uygulama tekniğiniz ile ilgili olabileceğinden MS hemşireniz veya doktorunuza başvurmanız önerilir. Enjeksiyon sonrası 48 saati geçmeyen başağrısı, kas ağrıları, halsizlik, üşüme titreme yakınmanız olabilir. Bu grip benzeri yan etkiler sıklıkla tedavi başlangıcında ilk 3 ay görülmektedir, zamanla azalıp ortadan kalkacaktır. Parasetamol veya ibuprufen bu yan etkileri giderebilir. Ayrıca, enjeksiyonu yatmadan az önce uygulamak ve enjeksiyon günü bol sıvı tüketmek şikayetlerinizi azaltabilir.    

Bu tedavilerin uzun dönem kullanılmaları önerilmektedir. Sadece bazı durumlarda kesilmesi veya değiştirilmesi gerekmektedir. Gebelik durumu, karaciğer fonksiyonlarında belirgin bozulma, şiddetli depresyon, tedavi ile ortaya çıkan ve tolere edilemeyen yan etkiler, hastalığın ilerlemesi ve yardımsız yürüyemez hale gelmek, atak sayısında ve özürlülükte tedrici artış mevcut tedavinin kesilmesini gerektirir.

İkinci basamak tedaviler arasında Türkiye’de bulunan ve Sağlık Bakanlığı izni ile kullanılabilen 3 adet ilaç bulunmaktadır: Natalizumab (TysabriÒ), Fingolimod (GilenyaÒ) ve Dimetil fumarat (TecfideraÒ). Natalizumab, ayda 1 kez damar içi 300 mg olarak 2 yıl süre ile kullanılmaktadır. Bazı durumlarda tedavi süresi uzatılabilmektedir. Fingolimod, ağız yolu ile günde tek doz 0,5 mg kapsül olarak alınmaktadır. Dimetil fumarat ise 120 mg’lık formu ile tedaviye başlanıp, daha sonra kademeli artış ile 240 mg kapsül günde 2 kez olmak üzere ağız yolu ile uygulanmaktadır.

Semptomatik (belirti giderici) tedavi:

Hastalığın kendisinin neden olduğu veya bu hastalık ile sık ortaya çıkan şikayetleri gidermek için kullanılan ilaçlardır. Bu belirti ve hastalıklar arasında, kas sertliği, yürüme güçlüğü, dengesizlik, istemsiz kasılmalar, idrar veya dışkı kaçırma, idrar yapamama, kabızlık, yorgunluk, iktidarsızlık, epilepsi sayılabilir. Bu gruptaki ilaçların hastalık gidişatı üzerine etkisi bulunmamaktadır, sadece kullanıldığı sürece mevcut şikayete yönelik etkileri vardır.

Fizyoterapi:

 Tüm MS hastaları için oldukça önemlidir. İlaçların yanı sıra fizyoterapi ile kaslardaki sertlik (spastisite), güçsüzlük, ellerde beceriksizlik, koordinasyon azlığı, yürüme güçlüğü, dengesizlik azaltılabilir hatta düzeltilebilir. Egzersizler mutlaka bir fizyoterapist tarafından düzenlenmeli ve kişinin özürlülük durumu gözetilmelidir.

Tamamlayıcı ve alternatif tedavi:

Günümüzde MS tedavisinde etkinliği kanıtlanmış herhangi bir tamamlayıcı veya alternatif tedavi yöntemi bulunmamaktadır.

Dr. Aslı Köşkderelioğlu
İzmir Bozyaka Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nöroloji Kliniği

Anasayfa Geri Dön
MS Etkinlikleri

Dernek Etkinliklerimiz

Yaklaşan herhangi bir etkinlik bulunamadı

Önceki Etkinlikler